विभक्ती व सामान्यरूप (व्याकरण शिष्यवृत्ती )

➽➽➽➽➽➽➽➽➽ विभक्ती व सामान्यरूप  ➽➽➽➽➽➽➽➽➽  

💀💀 विभक्ती -: नामे व सर्वनामे यांचे वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दाशी येणारे संबंध ज्या विकारांनी दाखवले जातात ,त्या विकारांना विभक्ती म्हणतात .विभक्ती दर्शविणाऱ्या अक्षरांना विभक्ती प्रत्यय असे म्हणतात .  

विभक्ती                 एकवचनी प्रत्यय                    अनेकवचनी प्रत्यय                   मुख्य अर्थ        

प्रथमा                    प्रत्यय नाहीत                      प्रत्यय नाहीत                              कर्ता         

द्वितीया              स,ला,ते                             स ,ला,ना,ते                                   कर्म  

तृतीया                ने,ए,शी                           नी ,ही ,ई,शी                                  करण    

चतुर्थी              स ,ला,ते                        स ,ला,ना ,ते                                 संप्रदान    

पंचमी              ऊन ,हून                       ऊन,हून                                         अपादान     

षष्ठी                चा ,ची ,चे                 चे ,च्या ची                                           संबंध

सप्तमी            त, ई, आ                   त ,ई ,आ                                          अधिकरण

संबोधन          प्रत्यय नाहीत                नो                                              हक मारणे 

💀💀 सामान्यरूप :- एखाद्या शब्दाला विभक्तिप्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय लागताना त्या शब्दाचे मूळ रूप बदलते .या बदललेल्या रुपाला त्या शब्दाचे सामान्यरूप असे म्हणतात .उदा .वाडा-वाड्याचे ,झाड -झाडाचे